Mauruangi

Hmanlai hian khaw pakhatah hian nupa an awm a, fanu pakhat an nei a, a hming chu Mauruangi a ni a. A nu chuan Mauruangi chu a duat thei em em thin a, ei turte hi a tui tui a ei tir thin a. Ni khat chu Mauruangi nu leh pa chu pumphir phur turin an kal ta a, thui tak an kal hnu chuan leilawn rawp tawh zet mai hi a lo awm a, chu chu zawh ngei ngei tur a ni a. A nupui chuan, “Hei kan leilawn zawh hi a rawp tawh hle mai a, hawn lam chuan rit kan phur lehnghal tawh awm si a, a va hlauhawm dawn ve maw le!” a ti a, a pasal chuan, ‘Hawn lamah chuan he mi leilawn zawh ngam lo zawk zawk chu innamthlak ah,” a ti a. Nakinah chuan pumphir chu an va phur a, a pasal chuan a phur tur chu a tel a, ama phur atan chuan zang takin a tel a, a nupui phur tur chu rit takin a tel sak ta a, an phurh tur ve ve chu phurin an hawng ta a. Nakinah chuan leilawn kha an va thleng a, a pasal chuan a va zawh zai zai a, a kai ta mai a, a nupui chuan a han zawh ve dawn a, a rawp em avang chuan a zawh ngam ve ta hauh lo mai a. A pasal chuan, “I dawi lutuk em mai, kal lamah a zawh ngam lo lo, innamthlakah kan tih kha,” a ti a, a va kal a, a nupui chu a namthla ta daih mai a, tuiah chuan a tla ta a. Sangha lianpui Thaichhawninuah a chang a, a leng ta zur zur mai a, chumi hnu chuan a pasal chu a hawng ta a.

Tin, Mauruangi khan, “Ka nute chu an va lo haw har tawh em,” a ti a, a lo thlir a lo thlir a. A pa lo haw a han hmu a, a nu chu a hmu si lova ‘Ka pa,’ khawiahnge ka nu?’ a ti a, a pa chuan, “Luiah ka diar a su rih a tihsan mai a. Reiloteah chuan Mauruangi chuan, Ka pa khawiahnge maw ka nu le, a va lo thleng har ve?” a ti a, a pa chuan, “Luiah ka puan a su,” a ti leh a. Mauruangi chuan a thlir reng mai a, mahse a nu hmel reng reng chu a hmu thei ta si lo va, a pa a han zawh leh chhuanlam a siam a, a ni lo hlir in a hrilh a, a tihder zel mai si a, khua a lo thim ta a. Zanriah ei chu a lo hun a, a pa hnenah chuan, “Ka pa khawnge maw ka nu le? a lo hawng har tawh em mai!” a ti a. A pa chuan, “Leilawn zawh thei lo zawk zawk chu tuia innamthlakah kan ti a, a zawh ve ngam ta lo va, tuiah ka namthla ta” a ti ta a. Chu veleh Mauruangi chuan pawi a ti em em a, lungchhe takin a tap a tap ta mai a.

A tuk khua a lo var chuan zing a han tho va, mei a han chhem dawn a, mei chu a lo thi vek maia, a pa chuan, ‘Kawmchhakte mei han chhi tawh,” a ti a. An kawmchhakte chu nufa hmeithai an ni a, a fanu hming chu Bingtaii a ni a, Mauruangi chuan, “Ka pi, in mei ka chhi ang e,” a ti a, Bingtaii nu chuan, “I pa khu kan neih loh chuan kan phal lovang,” a ti a, Mauruangi chu a zuk tlan thla leh a, a pa chu a zu hrilh a, a pa chuan, “Neih pawh kan la nei ang chu,” a lo ti a. Mauruangi chu a han kal leh a, “Neih pawh kan la nei ang chu a ti” a han ti a, an mei chu a lo chhittir phal a, a chhi ta a.

Chumi hnu chuan Mauruangi pa chuan Bingtaii nu chu a nei ta a. An inneih tirh chuan Bingtaii nu chuan Mauruangi chu a duat hle mai a, mahse a lo rei telh telh a, a tirethei tawlh tawlh a, Bingtaii chauh chu a duat ta hlur mai a. Mauruangi chu chaw tha pawh hi a pe phal lo va, favai chiarte hi a pe thin a, Mauruangi chuan chutiang chu a ei thei si lo va, a ril hi a tam thei em em a. Riltam tak chung hian hna hahthlak tak tak hi a thawk thin a, Bingtaii lah chu awmhmunah a awm a, a nui huat huat a, a duh leh a mu a, a duh leh a thu a, a duh leh a leng a, a duh duhin a awm a.

Nakinah chuan Mauruangi chu a lo cher ta em em a,na nu kha a ngai em em thin a. Nikhat chu luiah a zuk kal a, chutia a zuk kal chu a nu Thaichhawninu a chang khan a lo hmu ta hlauh va, “E, Chemte, engnge i tih dawn teh mial le, ka han ngai em em thin che a sin le, kan nufaa kan thil tih zawng zawngte kha ka theihnghilh ngai lo a sin le, tunah hian i pa khan nupui dang a nei leh tawh nge ni, eng angin nge in khawsak tak le?” a lo ti a. Mauruangi chuan a nu a ni tih a hriat chuan a lawm ta em em a, nuhrawn a hrawn thu te leh, a nuhrawnin a tihretheihzia zawng zawngte chu a hrilh fai vek a. A ei chhiatziate chu a nuin a lo hriat chuan, sangha sa leh buhchangrumin a hrai puar ta a, “Nidangah pawh i ril a tam apiangin hetah ka hnenah hian lo kal thin ang che,” a ti a.

Mauruangi chu an in lamah chuan a haw leh ta a, in a han thlen chuan a nuhrawn chuan, vin zet mai hian, “Mauruang, khawiah nge i kal, hnathawh tur a tam tehlul nen, kha i chaw hi ei thuai thuai rawh,” a ti a, favai chiar chu a pe a. Nimahsela Mauruangi chuan a ei duh lova; tin, nidangahte pawh a chaw atan a ruatsak kha chu a ei duh ta hauh lo mai a, a ruk te in luia a nu, sangha hnenah khan a zuk kal a; a nu chuan chaw tui tak leh chawhmeh tui takin a lo hrai puar liah thin a, chutiang chu a ei fo avangin Mauruangi chu a lo thau ta telh telh mai a.

A nuhrawn chuan mak a ti ta hle mai a, a chaw atana a ruatsak chu han thaupui theihna niin a hre si lova. Mauruangi hian engemaw ei ruk thin a nei a ni ngei ang, favai chiar ngawt ka pek pawh hian a thau deuh deuh mai si a, enthlak ruk tur a nih hi maw le, eirukte a lo nei a nih chuan a eiruk thin chu kan tihbo sak daih tur a ni,” a ti a. Bingtaii hnenah chuan, “Bingpui vawiin chu a ruktein Mauruangi hi enthla ang che, chaw eirukna a nei emaw,” a ti a. Nakinah chuan tlai a lo ni a, Mauruangi chu a ril a lo tam ta em em a, a nu hnenah chuan a zuk kal leh a, a nu chuan chaw tui tak leh chawhmeh tui tak mai chuan a lo hrai puar leh ta a. Chutih lai tak mai chu Bingtaii khan a lo enthla ru reng mai a, a nu hnenah a tlan haw thuai a, “I e, ka nu, Mauruangi thauna chhan chu ka hre ta, luia a nu, ka pain a namthlak kha Thaichhawninuah a chang a, Mauruangi a zuk kal thin a, a nu chuan sangha sa leh chaw tui tak takin a lo hrai thin alawm maw le! Han cherzia a ni tawp lo mai,” a ti a. A nu chuan, “Bingpuii nge nge hi i va fing thin em! Mauruangi thauna chhan i han hre hlauh a ni a. Tuna chinah chuan a cher telh telh tawh ang mawle,” a ti a. Tichuan Mauruangi pa hnenah chuan, “Sangha tlang vuak tur a ni, rawt rawh,” a ti a.

Sangha tlang vuak tur chuan an han au va, a khua mai chuan an lo thawk chhuak ta a. Chumi thu chu Mauruangin a lo hria a, lui lamah chuan a zuk kal a, a nu hnenah chuan, “Ka nu, nakinah a khuain sangha an rawn tlang vuak dawn a, ‘Ka nu, lui mawng lamah, ka tih chuan a lu lamah kal la, “Lui hnar lamah” ka tih chuan a mawng lamah kal la, tin, lui laiah ka tih chuan a sirah kal la, “A sirah” ka tih chuan a laiah kal hlauh zel ang che,” a ti a.

Nakinah chuan mi chu an lo thleng tuk tuk a, an han zim ta mai a. Mauruangi chuan a nu hnena a sawi ang khan a lo ti zel a, “A mawng lamah, a tih chuan a lu lamah a tlan zel a, ‘A sirah, a tih leh a laiah a tlan a, an man thei hauh lo mai a. A tawpah chuan, ‘He naupang vet avang hian kan man thei lo a nih hi, a kaah pawnchhia hnawh ula’ kal bopui daih rawh u,” an ti a. Tichuan an kal bopui ta a, nakinah chuan sangha chu an man ta a. A sate chu an sem a, Mauruangi te pawh chu an pe ve a, a sa chu eitir an tum a, mahse Mauruangi chuan, “Kei zawng a sa ka ei duh lo, a ruh kha min pe rawh u,” a ti a. Tichuan a ruh chu an rawn pe khawm teuh mai a. Mauruangi chuan a nu ruh chu bellam chhungah a dah tha ta a. Tin, a tuk thum tukah a han en a, thi tha tak takah a lo chang vek mai a. Mauruangi chuan a thi chu a awrh ta a, tichuan Bingtaii nu chuan a itsik hle mai a, Mauruang, Bingtaii awrhtir ve rawh,” a ti a, Mauruangi chuan a han awrhtir a, a awrh veleh chuan meihawlah a chang ta vek mai a.

Mauruangi chuan a nu lung kha a la bawk a, sawntlung pawngah a phum a, chu chu Phunchawngah a lo tova, atawi ta luih mai a. Mauruangi chu a nuhrawn khan a tirethei leh ta em em mai a, favai hramte a eitir leh ta a, a cher leh ta telh telh mai a. Nakinah chuan phunchawng chu a lo par vul ta chuk mai a, chumi par chuan zu a ngah hle mai a, chu chu Mauruangi chuan a dawt thin a.

“Ka nu kur diam diam
Ka nu Phunchawng Darhniangi
Ka nu kur diam diam,” a ti a.

Chutia a han tih chuan a awmna lam zar apiang chu a lo kur diam diam thin a, chutiang chuan a duh tawkin a zu chu a dawt thin a, a lo thau leh ta tial tial mai a, chutia a lo thau leh tak tial tal avang chuan a nuhrawn chuan, “Mauruangi hian tlan tha te a nei leh ta ni ang, a thau leh ta telh telh mai, a ti a. Bingtaii chu a enthlak tir leh ta a, Bingtaii chuan a lo hrechhuak leh ta hlauh va, a nu hnenah chuan “Ka nu, Mauruangi thauna chhan ka hre ta. Saw laiah sawn Phanchawng tawipui a awm a, a par zu chu a fawp par thin a, a thau a lo ni,” a ti a. Mauruangi pa hnenah chuan, “Saw laia Phunchawng saw kih tur a ni, kihpui tur thenawmte va sawm rawh,” a ti a, Mauruangi pa chuan a hnial ngam si lova, thiante chu a va sawm a, hrepui an tat hriam a, an kal ta a. An kal chu Mauruangi chuan a hriat ve leh an hnungah a zui ru ve ta zel a, a hmun chu an va thleng a, an chek ta hlawih hlawih mai a. Mauruangi chuan a lo thlir reng a.

“Ka nu tang fan fan,
Ka nu Phunchawng Darhniangi;
Ka nu tang fan fan,” a lo ti thin a.

Phunchawng chu a rek hle tawh pawhin chutia a han tih chuan a lo inawh phui leh mup thin a; an han chek leh sek sek thin a. Mahse Mauruangi chuan a nu chu tang fan fan turin a lo tir zel a. A tawpah chuan, “A, Mauruangi vangin a tlu thei lo a ni, a ka kha hnawh ula, kalbo pui daih rawh u,” an ti a, an kalbo pui leh ta daih a. Phunchawng chu awl takin an kit thlu a, Mauruangi chu rethei takin a awm leh ta a.